Zapora na Dunajcu

dsc_0158a-1

ZAPORA CZORSZTYN/­NIEDZICA/SROMOWCE

Zapora znajduje się kilkaset metrów od zamku niedzickiego, turyści zmotoryzowani mogą zaparkować samochody na miejscach parkingowych przy drodze, pomiędzy zamkiem a zaporą. Można ją zwiedzać z przewodnikiem, udostępnione są pomieszczenia technologiczne oraz podziemny tunel. Korona zapory jest udostępniona dla turystów, można tam spacerować mając doskonały widok na oba zamki oraz mniejszy zbiornik, sromowiecki. Przy ładnej pogodzie zobaczymy Tarty, zaczynając od Kieżmarskiego Szczytu i Łomnicy aż po Świnicę. Na koronie zapory znajduje się również malowidło 3D „Moc żywiołów”.
Zapora została zbudowana na rzece Dunajec, opierając się o skały pasma Pienin. Głównym założeniem przy jej projektowaniu było spełnienie funkcji przeciwpowodziowej. Pierwotne plany zostały przedstawione w 1919 r. Gabrielowi Narutowiczowi, późniejszemu Prezydentowi RP, który zajmował się podobnymi zagadnieniami w Szwajcarii.
Gdy roku 1934 katastrofalna powódź nawiedziła Małopolskę, w czasie której zginęło wiele osób a olbrzymia ilość miejscowości i dróg zostało zalanych, władze postanowiły przyspieszyć prace nad zagrożeniami powodziowymi i gospodarką wodną. W 1936r. skończono budowę zapory w Porąbce, natomiast budowę zapory w Rożnowie rozpoczętą w 1935r. zakończyli już Niemcy w 1941r.
Pierwszy etap prac nad zaporą w Niedzicy rozpoczęto w 1971r. i przez następne lata prace były prowadzone opieszale. Na przełomie lat ’90 w Czorsztynie miała miejsce seria protestów przeciwko budowie zapory w tym miejscu, pod hasłem „Tama tamie”, która jednak nie zmieniła planów dotyczących tego miejsca. W związku z planowanym zalaniem terenu wysiedlono mieszkańców miejscowości Maniowy, Czorsztyn i części Kluszkowiec. Całkowicie zalane zostały Maniowy, a jego mieszkańcy zamieszkali w wybudowanych w latach 1976­80 Nowych Maniowach, pod wodą znalazł się również stary Czorsztyn. W 1994r. oddano do użytku zbiornik wyrównawczy w Sromowcach Wyżnych, a całość prac zakończono w 1997, po napełnieniu zbiornika głównego.
Wysokość zapory wynosi 54m, długość korony to 404m.